Teras Mantolama

1. TERAS ÇATI MANTOLAMA

1.1 Geleneksel Teras Çatılarda Mantolama bu detayda su yalıtım katmanı mantolamanın üzerinde yer almaktadır. Çatı sistemi, alttan buhar kesici ile su buharına karşı korunurken, üstte uygulanan su yalıtım örtüsü suyun yapı elemanlarına ulaşlmasını önler. Uygulama yapılacak beton yüzeyin iyice temizlenmesinin ardından ve kuru durumda iken astar olarak m2’ ye en az 0,400 kg. sarf edilecek biçimde TS113’ e uygun soğuk uygulamalı asfalt emilsiyonu sürülür. Su buharının, mantolamanın içerisinden geçerek su yalıtım örtüsü altında birikmesi ve yoğuşması sonucu, mantolamanın işlevini kaybetmesini ve örtülerinin tahrip olmasını önlemek için; mantolamanın altına (sıcak tarafa) yüksek performanslı buhar kesici uygulanmalıdır. Astar kuruduktan sonra buhar kesici katman (cam tülü taşıyıcılı polimer bitümlü örtü olabilir) fleritsel olarak yapıştırılır. Buhar kesici uygulamalarında ek yerleri tam yapıştırılmalıdır. Buhar kesici katman üzerine, mantolama levhaları şaşırtmalı olarak, ek yerlerinde derz oluşmayacak şekilde noktasal bitümle yapıştırılır. Mantolama malzemeleri, su yalıtım malzemelerinin yapıştırma sıcaklığına dayanıklı ve rijit ise (Taşyünü) su yalıtım malzemesi doğrudan mantolama malzemesi üzerine uygulanabilir. Eğer su yalıtım malzemesinin yapıştırma sıcaklığına dayanıklı ve rijit değil ise yalıtım katmanı üzerine eğim betonu dökülmeli ve su yalıtım malzemesi eğim betonun üzerine uygulanmalıdır. Böylece mantolama malzemesi yapıştırma sıcaklığından korunur ve yayılı yük altında rijitliği bozulmadan işlevini yerine getirerek üzerinde gezilmeyen teras çatı detayı tamamlanır. Gerek, çift kat uygulanan bitüm esaslı örtülerin son katı, gerekse de tek kat uygulanan sentetik su yalıtım örtüleri; gece/gündüz ve yaz/kış sıcaklık farkı sebebiyle oluşabilecek termal gerilmeleri azaltmak ve U.V etkilerinden korunmak amacıyla güneş ışınını yansıtıcı bir bitiş tabakası ile korunmalıdır. Bu amaçla, mineral kaplı su yalıtım örtüleri veya çakıl tabakası bitiş tabakası olarak kullanılabilir.

Üzerinde Gezilemeyen Teras Çatılar

A- Çakıl

B- Ayırıcı keçe

C- Su yalıtımı katmanı

D- Mantolama (çift kat olursa şaşırtmalı)

E- Buhar kesici veya buhar dengeleyici

F- Eğim betonu

G- Döşeme

H- Tavan sıvası

Üzerinde Gezilen Teras Çatilar

1- Döşeme kaplaması

2- Harç

3- Koruma betonu

4- Su yalıtım örtüleri

5- Mantolama (çift kat olursa şaşırtmalı)

6- Buhar kesici örtü

7- Buhar dengeleyici (gerektiğinde)

8- Eğim betonu

9- Döşeme

10- Tavan sıvası

Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar:

• Yoğuşma tahkiki mutlaka yapılmalıdır.

• Sıcak çatılarda, su yalıtım örtüleri en üstte oldugu takdirde, ısıl floklari (gece-gündüz, yaz ve kış sıcaklık farkları dolayısıyla) azaltmak amacıyla, güneş ışınını yansıtıcı ve bir bitiş tabakası ile korunmalıdır.

• Tek kat sentetik su yalıtım örtüleri için ek yerlerinin yapıştırılmasında üretici firmaların tavsiyelerine titizlikle uyulmalıdır.

• Taşma ve su birikmesini önleyecek yeterli sayıda gider bırakılmalıdır. Aksi taktirde ısıtma soğutma dönemlerinde su yalıtım örtüsü daha fazla ısıl floka maruz kalacaktır.

• Yanıcı mantolama malzemeleri kullanılan sıcak çatı uygulamalarında şalumo alevi kullanarak yapılan bitümlü örtü tespiti sırasında gerekli yangın güvenlik önlemleri alınmalıdır.

• Bu uygulamada su buharı, mantolama içinden geçerek, su yalıtım örtüsü altında yoğuşma yaparak mantolamanın bozulmasına ve su yalıtım örtüsünün kısa zamanda tahrip olmasına neden olmaması için, mantolama tabakasının altına yüksek performanslı bir buhar kesici tabaka uygulanmalıdır. Mevcut binalarda su yalıtım örtüsü varsa, bu su yalıtım tabakası buhar kesici olarak kabul edilir, yoksa buhar kesici kullanılmalıdır. Buhar kesici tabaka alt zemine tüm yüzeyi ile yapıştırılmalı ve ek yerleri sıcak bitüm ile doldurulmalıdır. Buhar kesici tabaka en az 15 cm mantolama malzemesi üzerine döndürülmeli ve üstteki su yalıtım örtüsü ile birbirine yapıştırılmalıdır. Böylece mantolama tabakası alttan buhar kesici üstten su yalıtım örtüsü ile bohçalanmış olacaktır.

• Mantolama malzemesinin sürekliliğinin bozulduğu noktalarda, (duvar-çatı birleşim noktaları, boruların çatıyı deldiği noktalar vb.) ısı köprüleri oluşur ve bu noktalarda yoguşma gerçekleşir. Çatı-duvar birleşimlerinde mantolama malzemesinin sürekli olmasi sağlanmalıdır. Betonarme sıcak teras çatılarda mantolama mutlaka parapet kenarlarına döndürülmeli ve duvar mantolama ile ilişkilendirilmelidir.

• Çelik konstrüksiyon yapılarda, çatı makası vb. taşıyıcı konstrüksiyonun bulundugu çatı boşluğunun yan kenarlarında çatı hizasına kadar mantolamanın sürekliliği sağlanmalıdır.

• Mantolamanı delip geçen tüm borular mutlaka yalıtılmalıdır. Buhar direnci yüksek yalıtım veya buhar kesici folyo ile birleştirilmiş mantolama malzemeleri ile su buharının borulara ve yoguşma noktalarına ulaşması önlenmelidir.

• Su yalıtımı nın altında yapılan eğim betonu suyun süzgece doğru akması ve tahliye borusuna verilmesi sağlanmalıdır.

1.1.A Kullanılan Malzemeler

A) EPS Mantolama Levhaları: TS 825’e uygun kalınlıkta ve TS 7316 EN 13163 standardına göre TSE belgeli, yanma sınıfı minimum B1 sınıfı olan, boyut kararlılığı ±% 0,5 veya DS(N)5 sınıfında, Gezilmeyen çatılarda; yoğunluğu en az 20 kg/m3, %10 deformasyonda basma dayanımı çatı mantolama çatı sistemleri dayanımı en az 80 kPa, gezilebilir çatılarda; yoğunluğu en az 30 kg/m3, %10 deformasyonda basma dayanimi en az 100 kPa olan genleştirilmiş(ekspande) polisitren köpük levhalar.

B) Taşyünü Mantolama Levhaları: TS 825’e uygun kalınlıkta ve TS 901-1 EN 13162 standardına göre TSE belgeli en az 150 kg/m3 yogunlukta %10 deformasyonda basma dayanımı en az 50 kPa, yanma sınıfı A olan taşyünü levhalar.

Su Yalitim Malzemesi:

TS 11758/1’e göre üretilmiş polimer bitümlü örtüler, sentetik örtüler ve sürme su yalıtım malzemeleri kullanılabilir.

1.2 Ters Teras Çatı Mantolama

Ters teras çatılarda, mantolama su yalıtım membranının üzerinde yer alır. Bu sebeple kullanılacak olan mantolama malzemesi dış iklim koşullarına (sıcak, soğuk, yağmur vb.) maruz kalır. Ters teras çatılarda, mantolama malzemesinin, temel ısıl özelliklerinin dışında bu detaya uygun olarak; donma, çözülme dayanımı, basma dayanımı (yük altındaki çatılarda), uzun süreli su emme değerleri aranır. Ters teras çatılarda yoğunluğu en az 30kg/m3 olan, %10 deformasyonda basma mukavemeti 300kPa olan, iki yüzü zırhlı, kenarları binili ve difüzyonla su emmesi %3’ün altında olan ekstrüde polistiren köpük (XPS) levhalar kullanılır. 4. Çatıda biriken yağmur suyunun drenajı için betonarme üzerine en az %2 eğim sağlayacak şekilde eğim betonu dökülür. 5. Eğim betonunun üst yüzeyinin iyice temizlenmesinin ardından, kuru durumda iken astar olarak m2’ye en az 0,400 kg. sarf edilecek biçimde TS113’e uygun soguk uygulamalı asfalt emilsiyonu sürülür. 6. Elde edilen düzgün yüzey üzerine tekniğine uygun olarak su yalıtım örtüsü uygulanır. Mantolama malzemesi, su yalıtım örtüsü üstüne yapıştırılmadan,serbest ve şaşırtmalı olarak, ek yerlerinde derz oluşmayacak şekilde yerleştirilir. Mantolama malzemesi üzerine, üstteki katmanlardan gelecek olan ve istenmeyen yabancı maddelerin yalıtım levhalarının derzlerine girmesini engelleyen filtre katmanı serilir. Filtre katmanı olarak buhar geçişine karşı direnç oluşturmayan, en az 150 gr/m2’lik polyester veya polipropilen keçeler ve bu işlevler için özel olarak imal edilmiş mamuller (ısısal dokunmuş jeotekstiller) kullanilir. 5. Filtre katmanının üzerine ağırlık oluşturarak mantolama malzemesinin uçmasını veya yüzmesini engelleyen, güneş ışınlarını yansıtan açik renkli Ø (16–32) mm arası yuvarlak, yıkanmış ve elenmiş uygun kalınlıkta dere çakılı serilerek. Üzerinde yürünmeyen ters teras çatı detayı tamamlanır. Ters teras çatılarda uygulama, çatının kullanım amacına göre farklılıklar gösterir. Yürünebilen çatı detaylarında çakıl tabakası üzerine ayırıcı tabaka serilmesinin ardından, harçla döşenen döşeme kaplaması veya çakıl tabakası serilmeden filtre katmanının serilmesi, üstüne plastik takozlar yerleştirilmesi ve prekast beton karoların plastik takozlara oturtulması ile uygulama tamamlanır.

4 TS 825:2006 Ek E “9” dip notu ve DIN 4108 “j” dip notu.

5 TS 11758-2 Polimer bitümlü örtüler – Su Yalıtımı için – Eritme kaynağı ile birleştirilerek kullanılan

Bölüm 2: Uygulama kurallari standardı.

6 IZODER bitümlü örtü komisyonu poz çalışmaları.

 Gezilen çatı detayında, mantolama levhaları üzerine Ø 4–7 mm büyüklüğünde çakıl kullanılır.

Bahçe çatı uygulaması yapılacak ise, çakıl katmanı üzerine filtre tabakası serildikten sonra, onunda üzerine bitki toprağı yerleştirilerek uygulama tamamlanır. Bahçe çatılarda bitki köklerine dayanıklı özel su yalıtım örtülerinin kullanılması gerekir. Ters teras çatılarda su yalıtımı için; polimer bitümlü örtüler, sentetik esaslı örtüler veya sürme su yalıtım malzemeleri kullanılabilir. Su yalıtım malzemesi olarak sentetik membranların kullanılmasi durumunda, su yalıtım örtüsü ile mantolama malzemesi arasında solvent geçişini önlemek için ayırıcı tabaka yerleştirilmelidir. Ayırıcı tabaka; keskin ve sivri yüzeylerin, su yalıtım örtülerinden farklı ısıl boy uzama katsayısına sahip malzemelerin su yalıtım katmanlarına zarar vermesini önlemek için araya konulan ve örtülere yapıştırılmayan koruyucu katmandır. Bu amaç için, en az 150 gr/m2’lik polyester veya polipropilen keçeler veya 300 μ kalınlığında polietilen folyo kullanılır 5. Su yalıtım membranı olarak kullanılacak olan polimer bitümlü örtünün TS 11758-1 standardına göre TSE belgeli olması ve uygulamasının TS 11758-2 standardına göre yapılması gerekir.

Üzerinde Gezilen Ters Teras Çatılar

1- Döşeme kaplaması

2- Karo takozları veya harç (harç kullanılması durumunda altında çakıl katmanı uygulanmalıdır.)

3- Ayırıcı keçe

4- Mantolama (ekstrüde polistiren köpük)

5- Su yalıtım örtüsü

6- Eğim betonu

7- Betonarme plak veya asmolen döşeme veya gazbeton döşeme paneli

8- Tavan sıvası

Üzerinde Gezilemeyen Ters Teras Çatilar

A- Çakıl

B- Ayırıcı keçe

C- Mantolama (ektrüde polistiren köpük)

D- Su yalıtım örtüsü

E- Eğim betonu

F- Betonarme plak veya asmolen döşeme veya gazbeton döşeme paneli

G- Tavan sıvası

ÇATI MANTOLAMA

Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar:

• Bu uygulamada bünyesinde su emmeyen kapalı gözenekli XPS (ekstrüde polistiren köpük) mantolama levhaları kullanılmalıdır.

• Mantolama, su yalıtım örtüsünün üzerine yapıştırılmadan yerleştirilir. UV ışınlarına ve rüzgar etkisi ile uçmaya karşı, gezilmeyen çatılarda en az 5 cm kalınlığında Ø16–32 mm çakıl tabakası serilerek bırakılır. Çakıl tabakası altına bir filtre tabakası (jeotekstil keçe) serilir. Bu uygulama, betonarme, metal ve ahşap taşıyıcı konstrüksiyon üzerine yapılabilir. Ayrıca plastik takozlar üzerine serbest karo uygulaması da yapılabilmektedir.

• Yeni binalarda taşıyıcı konstrüksiyon altında (bina içi sıcak tarafta) mantolama kullanılmamalıdır. Bu uygulama, mevcut konstrüksiyonun veya mevcut mantolamanın yenilenmesi gerektiğinde kullanılabilir. Mevcut çatının yenilenmesi durumunda, su yalıtım örtüsünün altında kalan konstrüksiyonun ısı geçirgenlik direncinin daha düşük olması gerekmektedir.

• Bu uygulamada su yalıtım örtüsü gece-gündüz sıcaklık farklarından etkilenmez. Tüm yıl boyunca oda sıcaklığına yakın ve değişmeyen bir ortamda kaıir. Böylece su yalıtım örtüsü ısıl floklardan etkilenmez.

• Duvar ve çatı yalıtımları birbiri üzerine bindirilerek, ısı köprüleri engellenmelidir. Gerektiğinde parapetlere dıştan mantolama uygulaması yapılarak mantolamanın sürekliliği sağlanmalıdır.

• Bu uygulamada bünyesinde su emmeyen, kapalı gözenekli, yüksek donma çözülme direncine sahip, basma ve sünme yüklerine dayanıklı XPS levhalar kullanılmalıdır.

• Mantolama levhalari UV ışınlarına maruz kalacak şekilde çıplak olarak bırakılmamalıdır. Parapet kenarlarına döndürülen mantolama levhaları etek elemanları ile korunmalıdır. Çakıl tabakasının sürekli olmasi sağlanmalıdır. Mantolama levhalarının rüzgar etkisi ile uçma ve su birikmesi sonucu yüzme etkisine karşı çakıl tabakasının kalınlığı ve çakıl granülometrisi yeterli olmalıdır.

• Özellikle mevcut yapılarda, mevcut su yalıtım örtüsü üzerinde herhangi bir kaplama ve temizlenemeyen kırıntılar olması durumunda, polietilen köpük levhadan bir yastık tabakası oluşturulması, mantolama levhalarının tahrip olmasını engelleyecektir.

• Küçük çakıl taneleri yağmur etkisi ile levha aralarından aşağıya sızabilir. Bu durum özellikle tek kat su yalıtım levhalarının tahrip olmasını engelleyecektir.

• Küçük çakıl taneleri yağmur etkisi ile levha aralarından aşağıya sızabilir. Bu durum özellikle tek kat su yalıtım örtülerinde sorun yaratabilir. Bunu önlemek amacıyla mantolama levhaları ile çakıl tabakası arasında jeotekstil keçe kullanılır.

• Çatıya eğim verilerek yoğuşan suyun su yalıtımı ile süzgeç birleşimlerine doğru akması ve tahliye borusuna verilmesi sağlanmalıdır.

1.2.A Kullanilan Malzemeler

Mantolama Malzemeleri

A) XPS Mantolama Levhaları: TS 825’e uygun kalınlıkta ve TS 11989 EN 13164 standardına göre TSE belgeli, iki yüzü zırhlı, biniş profilli, yoğunluğu en az 30kg/m3, hacimce su emmesi %3’ün altında olan ve en az 300 kPa (C3 Sınıfı) basma mukavemetine sahip, ekstrüde polistiren köpük levhalar. Teras çatının otopark olarak kullanılması veya araç yüküne maruz kalması durumunda statik yüklere göre 400 veya 500 kPa basma mukavemetine sahip levhalar tercih edilmelidir.

Su Yalıtım Malzemesi:

TS 11758/1’e göre üretilmiş polimer bitümlü örtüler, sentetik membranlar ve sürme su yalıtım malzemeleri kullanılabilir.

2. KIRMA ÇATILARDA MANTOLAMA

2.1 Tavan Arası Döşemesi Üzerine Yapılan Mantolama

1- Çatı örtüsü

2- Su yalıtım örtüsü

3- Çatı tahtası

4- Havalandırılan çatı boşluğu

5- Mantolama

6- Buhar dengeleyici

7- Tavan kaplaması / tavan sıvası

Mineral yün esaslı çatı şilteleri hafif olduklarından kolaylıkla çatıya çıkarılır ve kesilerek uygulanabilir. Çati şilteleri yırtılmaz ve her çatıya adapte edilebildiğinden firesiz olarak uygulanabilir. Mineral yün esaslı flilteler, kullanılmayan çatı aralarının mantolamada döşemeye serilerek uygulanır. Şiltenin üzeri herhangi bir Şekilde örtülmemelidir. Mantolama malzemesinin toz, kir vb. dış etkilerden korunmasının istenildiği durumlarda, mineral yün esaslı mantolama malzemesinin üstü cam tülü gibi buhar geçiren (nefes alan) bir ürünle örtülebilir. Alüminyum folyo kaplı şilteler, folyolu tarafı sıcak tarafta kalacak şekilde uygulanmalıdır. Mineral yün esaslı şilteler yük taşımayan özellikte düşük yoğunluk bir malzeme olduğundan bu malzemelerin üzerine yük gelmemeli ve üzerinde yürünmemelidir.

kaynak : https://www.guneyyapiizolasyon.com.tr/sayfalar.3799.terasmantolama.html

Bir Cevap Yazın